Trzy dni pełne wiedzy, refleksji, ruchu i budowania siły seniorów 

W dniach 16–18 lutego 2026 r. w Krępie odbył się kolejny, trzydniowy Zjazd Sieci Aktywnych Seniorów organizowany przez Stowarzyszenie W.A.R.K.A. w ramach projektu „Włączamy seniorów z grójeckiego”. Spotkanie poprowadzili doświadczeni trenerzy: Monika Mularska-Kucharek oraz Radosław Bednarski. 

Były to trzy intensywne dni wypełnione nauką, rozmowami, ćwiczeniami, filmami i ruchem – wszystkim, co wspiera osoby starsze i wzmacnia ich rolę społeczną. 

Odkrywanie mechanizmów dyskryminacji 

Już pierwszego dnia uczestnicy zanurzyli się w tematykę dyskryminacji, języka, stereotypów oraz wewnętrznych przekonań, które wpływają na jakość codziennego życia seniorów. 

Dyskryminacja nie zaczyna się od wielkich wydarzeń 

Podczas dyskusji i filmu edukacyjnego seniorzy zobaczyli, że: 

„Dyskryminacja nie pojawia się od razu. Zaczyna się od drobnych rzeczy — od cichych zgód, małych ustępstw, przyzwolenia na słowa czy gesty. Z każdym krokiem jest jej więcej, aż przeradza się w coś, co trudno zatrzymać.” 

Pracując z narzędziami edukacyjnymi, m.in. piramidą nienawiści, uczestnicy analizowali, jak z pozornie niewinnych komentarzy można dojść do przemocy czy wykluczenia całych grup społecznych. To była jedna z najbardziej poruszających części dnia. 

Co zatrzymuje proces narastającej dyskryminacji? Prawo – i… my sami 

Uczestnicy omówili przepisy chroniące prawa człowieka – od Konstytucji RP, przez ustawodawstwo antydyskryminacyjne, aż po lokalne standardy równego traktowania. 

Jednocześnie trenerzy podkreślili, że: 

• prawo to nie tylko dokumenty, 

• prawo to także nasze przekonania i wewnętrzne „przyzwolenia”, 

• każdy ma prawo do szacunku, marzeń, mówienia o swoich potrzebach, miłości i radości. 

To właśnie ta wewnętrzna zgoda na traktowanie siebie z godnością jest fundamentem przeciwdziałania autodyskryminacji. 

Siła języka – dlaczego słowa mają znaczenie? 

Dużą część pierwszego dnia poświęcono temu, jak język tworzy rzeczywistość. Seniorzy aktywnie dyskutowali o feminatywach, określeniach dotyczących wieku, języku wobec osób z niepełnosprawnościami, języku odnoszącym się do osób z innych kultur, religii czy orientacji. 

Wielu uczestników zauważyło, że skoro nie chcą słyszeć o sobie „stara baba” czy „staruch”, to podobnie raniące są określenia typu „kaleka”. 
Znaczenie ma nie tylko co mówimy, ale jak mówimy. 

„Nasz język buduje nasze myślenie. A nasze myślenie buduje to, jak żyjemy – zwłaszcza w starszym wieku.” 

Seniorzy zastanawiali się, jak mówić o sobie bez wykluczania siebie oraz jak nazywać potrzeby tak, aby je zauważyć i dać innym przestrzeń do reakcji. Rozmowy i ćwiczenia praktyczne pokazały, że świadome używanie języka może wzmacniać, a nie odbierać siłę. 

Autodyskryminacja: jak działa i jak ją zatrzymać 

W kolejnych godzinach seniorzy zgłębiali temat autodyskryminacji – czyli przejmowania negatywnych przekonań na temat własnej grupy wiekowej. To wewnętrzna forma ageizmu, która wpływa na decyzje, aktywność, relacje i zdrowie. 

Dużą część zjazdu zajęła również tematyka autodyskryminacji — zjawiska, które sprawia, że osoby starsze przejmują negatywne stereotypy na temat własnej grupy wiekowej. Analizując teorie psychologiczne dotyczące stereotypów wewnętrznych, ucieleśnienia przekonań czy wyuczonej bezradności, uczestnicy odkrywali, że ograniczenia często nie wynikają z rzeczywistych barier, lecz z tego, co przez lata wpajano im o starości.  

Zrozumieli, że myślenie o sobie ma bezpośredni wpływ na zdrowie, aktywność i samopoczucie — że sposób widzenia własnego wieku może dodawać siły lub odbierać odwagę. W rozmowach pojawiało się wiele osobistych historii, pokazujących, jak trudne potrafi być przełamanie własnych obaw, a jednocześnie jak ogromną moc ma wsparcie grupy. 

Ważnym wnioskiem było to, że praca nad przeciwdziałaniem autodyskryminacji zaczyna się od zmiany języka wewnętrznego — od świadomego zatrzymywania myśli, które nas ograniczają. Seniorzy mówili o tym, jak cenne jest cieszenie się drobnymi przejawami samodzielności i rozwijanie nowych kompetencji, na przykład cyfrowych, które otwierają drzwi do świata informacji i kontaktów społecznych. Wymiana doświadczeń pokazała, że największym oparciem często są inni seniorzy — ich zrozumienie, wspólne rozmowy i poczucie, że każdy z nich wciąż ma dużo do zaoferowania. 

Ruch, relacje, zdrowie i siła wspólnoty 

Oczywiście nie zabrakło także aktywności ruchowych. Ćwiczenia gimnastyczne, proste układy tanecznoruchowe i rozciąganie stały się nie tylko sposobem na dbanie o zdrowie, ale również okazją do śmiechu, budowania energii i przełamywania własnych barier. Ruch pomagał uczestnikom zyskać lekkość, lepsze samopoczucie i odwagę do angażowania się w kolejne działania. 

Najważniejsze były jednak relacje. Seniorzy wielokrotnie podkreślali, że możliwość spotkania się z innymi, rozmowy, wymiany doświadczeń i poczucia wspólnoty to coś, co niezwykle wzmacnia i pomaga przeciwdziałać samotności. Wspólne bycie, nawet w prostych codziennych sytuacjach między zajęciami, stawało się dla nich źródłem siły i motywacji. 

Siła Sieci Aktywnych Seniorów rośnie 

Zjazd pokazał, jak ogromny potencjał drzemie w osobach starszych — w ich mądrości, wrażliwości i otwartości na rozwój. Jako Stowarzyszenie W.A.R.K.A. jesteśmy dumni, że możemy tworzyć kluby seniora wraz z mieszkańcami, łączyć ich w Sieć Aktywnych Seniorów powiatu grójeckiego i wspierać w budowaniu relacji oraz wzmacnianiu ich głosu w lokalnej społeczności. To właśnie wspólnota sprawia, że możliwe staje się przeciwdziałanie samotności i budowanie przestrzeni przyjaznej osobom starszym. 

Dziękujemy wszystkim uczestnikom za obecność, energię i zaangażowanie! 

Dziękujemy wszystkim uczestnikom za obecność, energię i zaangażowanie. Przed nami kolejne działania — a każde z nich przybliża nas do bardziej otwartego, równego i wspierającego świata. 

Projekt pt: „Włączamy seniorów z grójeckiego” realizowany przez Stowarzyszenie W.A.R.K.A. współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu EFS+.